âh mine'l aşk

...

...

...

Göreli kâmet ü zülf ü dehenin harflerini Uğradım fâriğ’u âzâde yürürken eleme

O, sevgilisinin boyunu (kâmet) elif, zülfünü lâm ve ağzını (dehen) da mim harflerine benzeterek bir yandan Kur’anda geçen Elif-Lâm-Mîm âyetlerine işarette bulunurken, diğer yandan beyitin ikinci dizesindeki elem kelimesini ortaya döküvermektedir. (Elem, sırasıyla elif, lâm ve mim harfleriyle yazılır.) Şiirin manası: Ey Sevgili! Kendi başıma ve âzâde yaşayıp giderken birden senin boyunu, zülüflerini ve ağzını temsil eden harfleri gördüm de (güzelliğine tutulup) sonunda eleme uğradım.(Şimdi o elem ile öylesine acılar içindeyim!...) ... ... ... Nabî'nin oğlu Hayrullah için yazdığı Hayriyye nam ünlü nasihatnamesinde namaz için ayrı bir bölüm ayırarak sonunda der ki:

Sen namaza idesin çünki kıyâm

Elf olursun eyâ mâh-ı temâm

Râki' olsan görinür sûret-i dâl

Enbiyâ sırrıdur anla bu makâl

Sâcid olsan görinür halka-i mîm

Âdem olursun eyâ rûh-ı cesîm

Anla çün kim sana keşf ola bu râz

Âdem olur mı iden terk-i namâz

Aşağı yukarı şöyle demektir: Ey parlak ay gibi olan oğul! Eğer namazda kıyama durursan (dimdik duruşunla) "elif" harfine benzersin. Rukûa vardığında "dal" harfi ortaya çıkar. Bil ki bu söylediklerim nebiler sırrıdır. (boşa teşbihler değil!) Secdeye vardığında da "mim" harfinin halkası kendini gösterir ve sen, ey azametli ruh (ey eşref-i mahlukat olan insan) tam manasıyla "âdem" olursun. Bu dediklerimi anla, çünki sen bu sırra vakıf olacak yaratılıştasın. Hiç namazı terk edene "âdem" denilebilir mi?

âh mine'l aşk / iskender pala